ΤΟ ΗΘΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΥΦΟΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ

Γράφει ο Μανώλης Νταλούκας

Το ήθος και το ύφος της Μεγαλοβδομάδας, είναι ατμόσφαιρα χαρμολύπης. Υπάρχει διάχυτη η λύπη για τα Πάθη του Χριστού, αλλά και μια υποβόσκουσα χαρά, αφού έρχεται η Ανάσταση. Ο λαός, ερμηνεύει πολλές φορές τα Πάθη, βάζοντας μαζί και τα δικά του καθημερινά βάσανα. Και αυτό φαίνεται στα λαϊκά τραγούδια των ημερών, που είναι μοιρολόγια. 

Από πολύ παλιά, οι μανάδες μοιρολογούσαν μαζί με την Παναγιά, αναλογιζόμενες κάποιον δικό τους χαμένο, ή κάποιο παιδί τους άτυχο και πολύ δοκιμασμένο. Ένα από τα ωραιότερα μοιρολόγια της Μεγαλοβδομάδας είναι το «Τώρα ν'Αγιά Σαρακοστή».

Είχα την τύχη, μια Μεγάλη Παρασκευή, να συναντήσω τον Πρωτοψάλτη, ερευνητή και δάσκαλο της Βυζαντινής και δημοτικής μας μουσικής, Θεόδωρο Βασιλείου. Ήταν στο προαύλιο της εκκλησιάς, στο Μετόχι του Παναγίου Τάφου, στην Πλάκα. Μαζί του είχε οργανοπαίχτες, κλαρίνο, ούτι και κιθάρα.

Καθώς ο κόσμος έμπαινε στην εκκλησιά, αυτός έψελνε το "Τώρα ν'Αγιά Σαρακοστή", το οποίο εκεί μαγνητοφώνησα και θέτω πιο πάνω.

Ο Θεόδωρος Βασιλείου, ενώ λέει τον λαϊκό θρήνο «Τώρα ν'Αγιά Σαρακοστή» στο Μετόχι του Παναγίου Τάφου (Φωτ. Μ.Νταλούκας)

Ο Θεόδωρος Βασιλείου, που έφυγε δυστυχώς νέος από την ζωή, μου έμαθε πολλά για τα λαϊκά μοιρολόγια και τις τελετουργίες, όπου ο λαός φέρνει στα ανθρώπινα μέτρα το θείο δράμα, γιατί έτσι το κατανοεί καλύτερα. Και μυστικά μέσα του, νιώθει λίγο κι αυτός σταυρωμένος, από τα βάσανα που του έβαλε κάποιο «πραιτώριον». Πίνει κι αυτός το πικρό «ποτήριον». Και μαζί με την Ανάσταση του Χριστού, περιμένει και την δική του ανάσταση, μια καλύτερη μέρα. Το ανθρώπινο αυτό στοιχείο, είναι έντονο και πολύ συγκινητικό, στην διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας.